" ބައްޕާ ކޮން ކަމަކާތަ ތިޔަ ވިސްނަނީ؟ މިހާރަކަށް އައިސް އަބަދު ތިޔަ އިންނަނީ ކޮންމެވެސް ފިކުރެއްގައި. ތިގޮތަށް މާ ބޮޑަށް ވިސްނާތީއޭ މައްސަލައަކީ" އެނދުގައި އިށީނދެ ލައިގެން އިން މަންނާނުގެ އަމަލުތަކާމެދު ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރީ އޭނާގެ ހަގު ދަރިފުޅު ޒުބޭދާއެވެ. ޒުބޭދާގެ އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމަކީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ބަލި ހާލެވެ. އެ ބަލި ހާލު އިތުރަށް ބޮޑުވީ ޒުބޭދާގެ މަންމަ ނިޔާވީ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ. އެ ދުވަހުން ފެށިގެން އެ ބައްޕަ އުޅެނީ ހިތާމައިގައެވެ.
ޒުބޭދާގެ ސުވާލަށް މަންނާނު ޖަވާބެއް ނުދެއެވެ. އޭނާއަށް އިވުނުހެން ވެސް ހިއެއް ނުވެއެވެ. ހަމަ އިނީއެވެ.
" ބައްޕާ!" އިހުނަށްވުރެ ބާރަށް ޒުބޭދާ ގޮވާލިއެވެ. އެ އަޑަށް މަންނާނު ބަލައިލިއެވެ. ފޭދިފައިވާ ކަރުނަތަކުގެ ތެރެއިން ފުސްކޮށް ފެންނަމުން ދިޔައީ އޭނާގެ ދޮށީ ދަރިފުޅެވެ. އެ މަންޖެގެ މޫނުމަތިން ފެންނަމުން ދިޔައީ މާޔޫސީ އަސަރެވެ. މަންނާނުގެ މޫނުގައި ވެސް ވަނީ ހަމަ އެ ކުލައެވެ.
" ކިހިނެއްވީ މާ ބާރަށް ތި ގޮވާލީ؟" މަންނާނު ސުވާލުކުރިއެވެ.
" ބާރަށް ގޮވާނެއްނެ. ބައްޕަ ތި އިންނަނީ އެހެން ކަމަކަށް ގެއްލިފައި ވިއްޔާ. ތި ގޮތަށް ވިސްނާވިސްނާ ބައްޕަ ތި ހަލާކުވަނީ. ޑޮކްޓަރުން އެ ބުނަނީ ބައްޕަ ހިތްހަމަޖައްސައިދޭށޭ. ތިޔަ ޚިޔާލުތަކުން ދުރަށް ދެވޭތޯ ބަލާށޭ" ޒުބޭދޭ ފެށީ އޭނާގެ ރަސްމީ ޝަކުވާއެވެ. އެ ޝަކުވާތައް މަންނާނަށް އިވެއެވެ. އެއީ ތެދުކަން ވެސް ގަބޫލުކުރެވެއެވެ.
" ދަރިފުޅާ! ތި ވާހަކަތައް ބައްޕައަށް އިވެޔޭ. ތި ވާހަކަތައް ބައްޕަ ގަބޫލު ވެސް ކުރަމޭ. އެކަމަކު ބައްޕައަށް މި ނޫން ގޮތެއް ނެތް. ބައްޕައަށް މިވާ އުނދަގޫ ދަރިފުޅަކަށް ނޭނގޭނެ. ބޭބެއަކަށް ވެސް ނޭނގޭނެ. ދަރިފުޅުގެ މަންމަ ހުރި ނަމަ..." މަންނާނުގެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުނެވެ. އޭނާގެ ދޫ ބަންދުވިއެވެ. ބަންދުވީއެއް ނޫނެވެ. ސިކުނޑިން ދިން ކުއްލި ސިގުނަލުން ދޫ ބަންދުކުރީއެވެ.
" އެނގޭ ބައްޕަ ދެރަވާނެ ވަރު. އަހަރެންވެސް ދެރަވޭ. އެކަމަކު ހިތްވަރު މި ކުރަނީ ބައްޕައަށްޓަކައި. ބައްޕައަށް ދެރަގޮތެއް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ ބޭބެއާއި އަހަރެން ކިހައި ދެރަވާނެ. ބައްޕަ ތިޔަ ވިސްނަނީ ހަމައެކަނި ބައްޕައަށް. އެހެން މީހުން ވާނެ ދެރައަކަށް ބައްޕައެއް ނުވިސްނަމު" ޒުބޭދާގެ ވޭނީ އިހުސާސާއެކު އޭނާގެ ދުލުން ބޭރުކުރީ އާދައިގެ ޖުމުލަތަކެއް ނޫނެވެ. ޒުބޭދާ ބޭނުންވީ އޭނާގެ ބައްޕައަށް ވިސްނައި ދޭށެވެ.
" ތިޔައީ ތެދެއް. ވަރަށް ބޮޑު ތެދެއް. ބައްޕަ މި ވިސްނަނީ ތިކަމާ. ބައްޕައަކީ އެހެން މީހުންނަށް ވިސްނާ މީހެއް ނޫން. އެކަން ބައްޕަ ގަބޫލުކުރަން. އެ ހިތްދަތިކަން ބައްޕައަށް އެބަ ލިބޭ" މަންނާނުގެ އިޢުތިރާފުން ޒުބޭދާއަށް ތެޅި ގަނެވުނެވެ.
" ނޫން. ނޫން ބައްޕާ. އަހަރެން މި ބުނީ މިއަދު ބައްޕައަށް ކަންތައް ތިކުރެވޭ ގޮތުން އަހަރެމެންނަށް ލިބޭ ހިތާމަ މާ ބޮޑޭ. ބައްޕައަށް ދެރެގޮތެއް ވެދާނެތީ ކަންބޮޑުވޭ" ޒުބޭދާގެ ދުލުން ކުރިން ބުނި ޖުމުލަތައް އޭނާ އިތުރަށް އޮޅުން ފިލުވައި ދިނެވެ.
" ނޫން. ދަރިފުޅާ. ދަރިފުޅު ކުރިން ބުނީ ހަމަ ހެޔޮކޮށް. ބައްޕައަކީ އެހެން މީހުންނާމެދު ވިސްނާ މީހެއް ނޫން. ދަރިފުޅު މަންމައަށް ވެސް އެކަން އެނގޭނެ" މަންނާނު އަނެއްކާ ވެސް ތަކުރާރުކުރީ ޒުބޭދާ ކުރިން ބުނި ޖުމުލަތަކެވެ.
" ކީއްވެ؟ ބައްޕަ އަހަރެމެންދެކެ ލޯބިވަމު. އަހަރެމެންގެ މުސްތަގުބަލާމެދު ވިސްނީމު. މަންމައަށް އޯގާތެރިވީމު. އަހަރެމެންނަށް ކިޔަވައި ދިނީމު. ރަށު މީހުންނާ ގުޅުން ބޭއްވީމު. ދެން ކީއްވެ ތިހެން ތި ބުނަނީ؟ އަހަރެންނަށް އޮޅިގެން ވާހަކައެއް ބުނެވުނީމާތަ؟ އެއީ ތި މާނައިގައި އަހަރެން ބުނި ވާހަކައެއް ނޫން ބައްޕާ. ތިހެން ނުބުނޭ ބައްޕާ!" ޒުބޭދާގެ ލޮލުން ކަރުނަ ފާއްދާލިއެވެ.
" މިހެން ބައްޕަ މި ބުނަނީ ދަރިފުޅުގެ ދުލުން އެ ޖުމުލަތައް ބޭރުކުރީތީއެއް ނޫން. މިއީ ބައްޕަގެ ހިތުން މާކުރިން ވެސް ބުނަމުން އައި ވާހަކައެއް. މި ވާހަކަ ބުނަން މާލަސް ވެސް ވެއްޖެ. ބައްޕައަށް މި ވިސްނެނީ އެކަމާ" މަންނާނު ވާހަކަދެއްކީ ތެދަށެވެ. އެއްވެސް ފޮރުވުމެއް ނެތިއެވެ. އެއީ ތެދުކަން ނޭނގެނީ ޒުބޭދާއަށެވެ.
" ކޮން ކަމަކާއޭ ތި ވިސްނެނީ؟" މަންނާނުގެ ވާހަކަތައް އަޑުއިވޭ ހިސާބު ދުރުގައި ހުރި އޭނާގެ ދޮށީ ދަރިފުޅު ރަހީމު، މަންނާނު އިން އެނދާ ކައިރިވެލަމުން އެ ބައްޕައާ ސުވާލުކުރިއެވެ. ރަހީމު އެ ތަނަށް ވަނީ ކޮން އިރަކުކަން މަންނާނަކަށް ވެސް އަދި ޒުބޭދާއަކަށް ވެސް ނޭނގެއެވެ.
" ދަރިފުޅު އައީ ކޮން އިރަކު؟" މަންނާނު ސުވާލުކުރީ ރަހީމަށެވެ.
" ހަމަ ދެންމެ. ބައްޕައަށް އެހެން ޚިޔާލުތަކުގައި އިނދެވޭތީ މިތަނަށް މީހަކު ވަނަސް މިހާރު އެނގޭވަރެއް ނުވޭދޯ" ރަހީމު ހިފީ ބައްޕަގެ ބަލިފައިގައެވެ.
" ބަލަ ޒުބޭދާވެސް މިތަނުގައި އެބަ ހުއްޓެއްނު. ޒުބޭދާއަކަށް ވެސް ނޭނގުނު ދަރިފުޅު މި ތަނުގައި ހުރިކަމެއް. މާ ސިއްރުން ވަންނަންޏާ އެކަކަށް ވެސް ނޭނގޭނެ. ތިއުޅެނީ ވަގުން އުޅޭހެން ވިއްޔާ" މަންނާނުގެ ޖަވާބުން ރަހީމަށް ހިނިތުންވެލެވުނެވެ. ޒުބޭދާގެ މޫނުމަތިން ވެސް އެ އުޖާލާކަން ފެނިގެންދިޔައެވެ. އެއީ އަބަދުވެސް ވާގޮތެވެ. ރަހީމު އަތުވެއްޖެނަމަ މަންނާނަށް ހިތްހަމަ ޖެހުން ލިބޭލެއް ބޮޑެވެ. އޭނާ ފެނުމުން އެ ވާ އުފާ މާ އިތުރުވެ.
" ކޮބާ ބޭސް ބޮއެފިން؟ ކައިފިން؟" ސުވާލުގެ ރާގުގައި ރަހީމު ކުރީ އެހެން ދުވަސްދުވަހު ވެސް އޭނާ ކުރާ ސުވާލުކުތަކެވެ. އޭނާ އެންމެ ބޮޑަށް ސަމާލުކަންދޭ ކަމަކީ އެޔެވެ. ކޮންމެ ދުވަހަކު މެންދުރު ޒުބޭދާގެ ގެއަށް ކާން އަންނަ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ވެސް އެޔެވެ.
" ބައްޕަ ކައިފި. ބޭސްވެސް ބޮއެފި. އެކަމަކު މި ދެތިން ދުވަހު އެ އުޅެނީ މުޅިން އެހެން ދުނިޔެއެއްގައި" ރަހީމުގެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދިނުމަށްފަހު ޒުބޭދާ ފެށީ ބައްޕަގެ ކަންތައް ހުންނަގޮތުގެ ވާހަކަ ބުނެދޭށެވެ. އެ ވާހަކަތައް އެގޮތަށް އިއްވާނެކަން މަންނާނަށް އެނގެއެވެ.
" އެއްކަލަ ރިޕޯޓް ފެށީ ދޯ؟" ޒުބޭދާ ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަތައް، އޭނާގެ ބައްޕަ މެދުކަނޑުވާލިއެވެ. އެވަގުތު ރަހީމަށް ފާހަގަކުރެވުނީ ބައްޕަގެ ހިތްހަމަ ނުޖެހުމެވެ. ބައްޕައަށް އައި ބަދަލާއި ބައްޕަގެ ރާގުގައިވެސް ނުތަނަވަސްކަމެވެ.
" މި ގޮތަށް އެކަނި އޮންނަންވީމާ ވެސް ވިސްނޭނެ. އަހަރެންނަމަވެސް އެކަން ވާނީ އެހެން. ޑޮކްޓަރުން ބުންޏަސް ކިހިނެއް ޚިޔާލުތަކުން ދުރައްދާނީ. ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް ކުރެވޭނީ މަސައްކަތް. ބައްޕައަށް ވެސް ކުރެވޭނީ މަސައްކަތް. ކޮއްކޮ މާ ކަންބޮޑުވަނީޔޭ. ބައްޕައަށްވުރެ ކޮއްކޮގެ ހާލަތު ގޯސްކަންނޭނގެ" ރަހީމުގެ ސިއްރު ލޮލުގެ އިޝާރާތް ޒުބޭދާއަށް ކޮށްލުމަށްފަހު، އޭނާ ވާހަކަދެއްކީ ބައްޕަ ރުއްސުމަށެވެ. ބައްޕަގެ އެ ނުތަނަވަސްކަން ފިލުވައިލުމަށެވެ. އެތައް ވާހަކައެއް ދެއްކުމަށްފަހު ރަހީމާއި ޒުބޭދާ ހިނގައިގަތީ ކާގެއަށެވެ.
" މަށަށް ހީވަނީ ބައްޕަ ދައްކަން ބޭނުންވާ ވަރަށް ބޮޑު ވާހަކައެއް އޮތްހެން؟" މޭޒުމަތީ ހުރި ބިއްލޫރި ތަށްޓަށް ފެން އަޅަމުން ޒުބޭދާ ވާހަކަދައްކަމުން ދިޔައެވެ.
" ކީއްވެ ތިހެން ތިބުނީ؟" ރަހީމަށް އަހައި ލެވުނެވެ.
" މިއަދު ބައްޕަ ދެއްކި ވާހަކައަކުން ހަމަ ހިތަށް އެރީ ކޮންމެވެސް ކަމެއްގެ ވާހަކަ ބުނަން އުޅޭހެން" ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
" ދެން ނާހަންތަ؟" ރަހީމު އިތުރަށް އޮޅުން ފިލުވިއެވެ.
" އެހޭ ގޮތަކަށް ނޫން ވާހަކަތައް ދިޔައީކީ. އެކަމަކު ހީވަނީ އެ ވާހަކައެއް ބައްޕަ ބުނަން ބޭނުންވެފައި ހުރިހެން. އެ ވާހަކަތައް ދައްކަނިކޮށް ބޭބެ ވަނީ. އެހެންވެ އެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުނީ" ކަންތައް ވީގޮތް ޒުބޭދާ އޮޅުންފިލުވައި ދިނެވެ.
" ތިކަހަލަ ކިތަންމެ ކަމެއް ކޮއްކޮއަށް ހީވެއެއްނު؟ ކުރިން އުޅުނީމެއްނެ ބައްޕަގެ ސިކުނޑި ހަމަނުޖެހޭކަމަށް ގަބޫލުކޮށްގެން ވެސް" ރަހީމު ވިސްނީ ޒުބޭދާއަށް ހީވި ގޮތެއްކަމަށެވެ.
" ނޫން މިއީ ހީވުމެއް ނޫން. ބައްޕަ މިއަދު ބުނި ޖުމުލަތަކުން އަހަރެންނަށް ހަމަ އުނދަގޫވަނީ. އެހެން ނޫންނަމަ އެގޮތަކަށް ވާހަކައެއް ނުދައްކާނެ" ޒުބޭދާ ވާހަކަދެއްކީ ބޭބެގެ ހީ، ކުށްހީއަކަށް ހެދޭތޯއެވެ.
" ކީކޭތަ ބައްޕަ ބުނީ؟" ރަހީމު ސުވާލުކުރިއެވެ.
" ބައްޕަ ބުނަނީ ބައްޕަ ވިސްނަނީ ހަމައެކަނި ބައްޕައަށޯ؟ އެހެން މީހުންނަކަށް ނުވިސްނަމޯ" ރަހީމުގެ ސުވާލަށް ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ.
" ކީއްވެގެންނޯ އެހެން ބުނީ؟" އަނެއްކާ ވެސް ރަހީމު ކުރީ ސުވާލެކެވެ. އެ ސުވާލަށް ޖަވާބުދޭން ޒުބޭދާ ފަސްޖެހޭ ގޮތްވިއެވެ.
"މި.. މީ... ވާހަކައެއްގެ ތެރޭގައި އަހަރެންނަށް އެ ކަހަލަ މާނައެއް ދޭހަވާ ޖުމުލައެއް ބުނެވިގެން ބައްޕަ އެގޮތަށް ބުނީ. ފަހުން ބުނި އެއީ ބައްޕަގެ ހިތުން މާ ކުރިން ވެސް ބުނަމުން އައި ވާހަކައެކޭ" ރަހީމުގެ މޫނަށް ބަލަހައްޓައިގެން އިނދެ ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ. ބައްޕަގެ އެ ޖުމުލައާމެދު ރަހީމު ވިސްނާލިއެވެ.
" ބައްޕަ އެ ބުނަނީ ވެސް ދޮގެއް ނޫން. އެކަމަކު މިއަދު އެ ވާހަކަތައް ދެއްކުމުގެ މާނައެއް ނެތް. މަންމަގެ ދުނިޔޭގައި ވެސް އެއީ ނުދައްކާ ވާހަކަތަކެއް. މަންމަ ވެސް އޮތީ އެކަން މަނާކޮށްފައި. އެ ސުވާލު ކުރުން އޮތީ މަނާވެފައި" ރަހީމުގެ ވާހަކަ ފެށީ ދުރުދުރުންނެވެ.
" ތިބުނީ؟" ހައިރާންވެ އިނދެ ޒުބޭދާއަށް އަހައިލެވުނެވެ.
" މި ބުނީ.... މި ބުނީ ބައްޕަ ފަރާތުގެ އާއިލާގެ ވާހަކަ. އެ މީހުންގެ ޚަބަރެއް ނެތް ވާހަކަ. އެ މީހުންނާ އެއްވެސް ގުޅުމެއް ބައްޕަ ނުބާއްވާ ވާހަކަ" ރަހީމަށް އިސްޖަހައިލެވުނެވެ. ދެއްކެނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަން އެނގި ޒަމީރަށް އުނދަގޫ ވެސް ވިއެވެ. އެ ވާހަކަތަކުން ޒުބޭދާ ހޭލައްވާލިއެވެ. މާޒީގައި ކަން ހިނގާފައިވާ ގޮތް އޭނާގެ ހަނދާންތަކާ ގުޅުވައި ދިނެވެ. މަންމަ ދެއްކި ވާހަކަތަކާއި އެ ސުވާލުތައް ނުކުރުމަށް ކުރި އަމުރު އައިސް، އެނާގެ ކަންފަތުގައި ހިފާ އަނބުރާލިއެވެ. އެ ދުވަހު ވީތަދާއި ނެގި ދިލަ އިހުސާސްކުރެވުމާއެކު ޒުބޭދާގެ އަތް އެ ކަންފަތުގައި ކާއްތާލެވުނެވެ.
" ކޮބާތަ ހަގީގަތަކީ؟" ފުން ނޭވާއެއްލަމުން ޒުބޭދާ ސުވާލުކުރިއެވެ. އޭނާ ބޭނުންވީ އެ ހަގީގަތް އޮޅުންފިލުވާށެވެ.
" ބޭބެއަށް ވެސް އިވެނީ އަޑުތައް. ތެދުކަން ދޮގުކަން ކަށަވަރެއް ނޫން. ބައްޕައަކީ ހަގީގަތުގައި މިރަށު މީހެއް ނޫން. އެއީ ތުރާކުނު މީހެއް. ޒުވާން އުމުރުގައި މިރަށަށް އައިސް މި ރަށުގައި ވަޒަންވެރިވީ. އެހެންވެ ބައެއް މީހުން ބައްޕައަށް ތުރާކުނު މަންނާނޭ ވެސް ކިޔާ" ރަހީމުގެ ވާހަކަ ފެށީ އޭނާއަށް އިވިފައިވާ އަޑުތަކާއި ލިބިފައިވާ ބައެއް މައުލޫމާތުގެ މައްޗަށެވެ.
" ދެން ކީއްވެޔޯ ބައްޕަގެ އާއިލާ މީހުންނާ ގުޅުން ނުބާއްވަނީ؟" ޒުބޭދާގެ ހިތުގައި ހުރި ސުވާލުތަކުން ސުވާލެއް އަނެއްކާ ވެސް ރަހީމުގެ ކުރިމައްޗަށް ހުށަހެޅިއެވެ.
" ބޭބެއަށް އެނގިފައި އޮތީ ބައްޕަގެ އާއިލާގެ މާ ގިނަ ބަޔަކު ދުނިޔޭގައި ނެތްކަމަށް. އެހެންވެ ރަށަށް ދާން ބޭނުންނުވީ ކަމަށް. އެމީހުންވެސް ބައްޕައާ މާބޮޑު ގުޅުމެއް ބާއްވަން އުޅުނު ހެނެއް ހިއެއް ނުވޭ" ރަހީމަށް ހީވާގޮތް އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.
" އެކަމަކު ކޮންމެވެސް ބަޔަކު ތިބޭނެތާ؟ މިއަދު ބައްޕަ އެ ވިސްނަނީ އެކަމާބާ؟ ބައްޕައަށް ކިޔައިދޭން އުނދަގޫވެގެން އެ އުޅެނީ އެ ކަންބާ؟" ޒުބޭދާ ކުރީ އޭނާގެ ޒަމީރާ ވެސް ކުރަމުން ދިޔަ ސުވާލު ތަކެވެ.
" ބައްޕަގެ އުމުރުން މިހާރު 61 އަހަރު. ސާޅީން އަހަރު މި ހޭދަވީ މި ރަށުގައި. އަހަރެންގެ ހަނދާނުގައި ބައްޕަ އެރަށަކަށް ނުދޭ. އެ ރަށުގެ ވާހަކަ ނުވެސް ދައްކާ. ބައެއް ފަހަރު އެ ރަށުގެ ނަން އިވުނަސް ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ. އެހެންވެ އަހަރެންގެ ހިތެއް ނުބުނޭ އެކަމަކާ ބައްޕަ ވިސްނާފާނެ ހެނެއް. އެހެން ނޫންނަމަ މަންމަގެ ދުނިޔޭގައި ވެސް އެ ވިސްނުން ވިސްނީސް" ރަހީމު ހާމަކުރީ އޭނާއަށް ގަބޫލުކުރެވުނު ގޮތެވެ.
" އެކަމަކު ބައްޕަގެ ރަށުގެ ވާހަކަ ނުދެއްކުމަށް މަންމަ އެ ވަރަށް ބާރު އެޅީ ކީއްވެބާ؟ އެ ސުވާލުތައް ނުކުރުމަށް ބުނެފައި އެ އޮތީ ކީއްވެބާ؟" އަނެއްކާ ވެސް ޒުބޭދާ އުފެއްދީ އިތުރު ސުވާލުތަކެކެވެ.
" ތިއެއް ނޭނގެ. އަހަރެން ދުވަހަކު ވެސް ބައްޕަ ގާތަކު ތި ސުވާލެއް ނާހަން. ކުރަންވެސް ނުކުރުނީ. މަންމަ އޮންނަނީ އެކަން މަނާކޮށްފައި. އަހަރެންނަށް ވެސް ފާހަގަކުރެވުނީ އެކަމުގައި ބައްޕައަށްވުރެ ބޮޑަށް މަންމަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭކަން." ކުރެވުނު ސުވާލުގެ ޖަވާބު ރަހީމަކަށް ނުދެވުނެވެ. އޭނާ ހާމަކުރީ ކުރެވުނު ތަޖުރިބާއެވެ.
" މަށަށް ހީވަނީ އެ ވާހަކަތަކުން ބައްޕައަށް ކުރާ އަސަރުގެ ބޮޑުކަމުން އެ ވާހަކަތައް ނުދައްކަން މަންމަ ބުނަނީހެން. ބައްޕަ މަންމައާ އިނުމުން އެކަމާ ބައްޕަގެ އާއިލާއިން ގަބޫލުނުވީކަމަށް ވެސް ވެދާނެއްނު. މަންމައާއި ބައްޕަ ނުރުހެނީ އެ ކަހަލަ ކަމެއް ހިނގާފައި އޮތުމުން ކަމަށް ވެސް ވެދާނެއްނު" ޒުބޭދާ ފާޅުކުރީ އޭނާގެ ހިތަށް ވެރިވި ޚިޔާލުތަކެކެވެ. ވެދާނެ ގޮތްތަކެކެވެ. އެ ވާހަކަތަކުގައި ޒުބޭދާއާއި ރަހީމު އެތައް އިރަކު ތިއްބެވެ. އެތައް ވިސްނުމެއް ވިސްނިއެވެ. އެންމެފަހުން ދެ މީހުންނަށް ވެސް އެއްބަސް ވެވުނީ ބައްޕައާ އެ ވާހަކަތައް ދައްކާށެވެ.
ޖެހިގެން އައި ހުކުރު ދުވަހުގެ ހަވީރުގެ ވަގުތެވެ. މަންނާނު އިންތިޒާރު ކުރަމުން ދިޔައީ ރަހީމު އަންނާނެ ވަގުތަކަށެވެ. އެއީ ކޮންމެ ހުކުރެއްގެ ވެސް އާދައެވެ. އެ ދުވަހު އެ ބައްޕަ ފެންވަރުވަނީ ރަހީމެވެ. އެހެން ދުވަސްދުވަހު އެކަން ބިދޭސީއަކާ ހަވާލުކޮށްފައި އޮތަސް ހުކުރު ދުވަހަކީ ރަހީމުގެ ދުވަހެކެވެ. އެ ޚިދުމަތް ރަހީމު ދެނީ ފިސާރި އުފަލުންނެވެ. ނުހަނު ލޯބިންނެވެ.
" ތަންކޮޅެއް ލަސްވެއްޖެ ދޯ؟ ދިމާވި މީހަކާ އަނގަތަޅާލަން ހުރެވުނީ. އަވަހަށް ހިނގާ" ބައްޕަގެ އަތުގައި ހިފާ ނަގަމުން ރަހީމު ބުންޏެވެ. ބައްޕަ އަތުލަފިކޮށްގެން ރަހީމު ހިނގައިގަތީ ފާޚާނާއާ ދިމާއަށެވެ.
މާގިނަ އިރުތަކެއް ނުވެއެވެ. މަންނާނު ފެންވަރުވައިގެން ރަހީމު ނުކުތެވެ. އެއަށްފަހު އޭނާ އަވަސްވީ މަންނާނު ރީތިކުރުވާށެވެ. އެ މަސައްކަތުގައި އުޅުނު އިރު ރަހީމުގެ ހިތުގައި ހިނގަމުންދިޔަ ޝުޢޫރުތައް އެ ބައްޕައަށް ހުށަހަޅަން ކިތަންމެ ފަހަރަކު ހިތަށް އެރިއެވެ. ނަމަވެސް ހަމަ ފަސްޖެހެނީއެވެ. ވެދާނެ ގޮތެއް ނޭނގޭތީ އެ ވާހަކަތައް ދައްކަން ބޭނުން ނުވާނީއެވެ.
" ކޮބާ؟ މިހުރީ ސައި ތައްޔާރުވެފައި. މިއަދު މި ހުރީ ބިސް ކަޓްލަޓްސް" މަންނާނު އޮންނަ އެނދާ ދާދި ގާތުގައި ހުރި މޭޒު މަތީ ސައިތަށްޓާއި ހެދިކާތަށި ބަހައްޓަމުން ޒުބޭދާ ބުނެލިއެވެ.
" ތިހުރީ ބައްޕައަށް އެންމެ މީރު ހެދިކާ ދޯ ހަދާފައި ވެސް. މަވެސް މިއަދު ސައިބޯނީ މި ތަނުގައި. މި ތަނަށް ސައި ގެންނަންވީނު" ރަހީމު ބޭނުންވީ އޭނާގެ ހިތުގައި އޮތް ކަންތަކަށް މަގުފަހި ކުރާށެވެ. ބައްޕައާ ވާހަކަދައްކާލައި އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅެއް ހޭދަކޮށްލާށެވެ.
" ބައްޕައާ ތަފާތު ސުވާލެއް ކޮށްލަންތަ؟" ޒުބޭދާ އެދުނީ ހުއްދައަކަށެވެ.
" މި އޮތް ހުރިހާ އިރަކުވެސް ތި ކުރީ ސުވާލެއްނު. އެއްވެސް ސުވާލެއް ކުރިން ސުވާލު ކުރަންތޯ އެއް ނާހަމު؟ މި ފަހަރު ތި އެހީ ކީއްވެ؟" ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލަމުން މަންނާނު ބުންޏެވެ.
" ކުރަން އުޅޭ ސުވާލު ތަފާތުވީމާ. ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ސުވާލަކަށް ވެދާނެތީ" ޒުބޭދާ ޖަވާބު ދިނެވެ. އެ ޖަވާބާއެކު މަންނާނު ވިސްނާލިއެވެ. އޭނާގެ މޫނުގެ ކުލަވަރު ކުޑަކޮށް ބަދަލުވިއެވެ.
" ކޮއްކޮ ކޮށްގެން ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ ސުވާލެއް ނުހުންނާނެ. ދޯ ބައްޕާ" ރަހީމު ބާރު އެޅީ ޒުބޭދާ ލައްވާ އެ ސުވާލު ކުރުވާށެވެ.
" ދެން ކުރީމާތާ އެނގޭނީ؟ ސުވާލެއް ކޮށްގެން ރުޅި އަންނާކަށް މީ މަންމައެއް ނޫނެއްނު" ޖުމުލަ ނިންމުމަށް ފަހު މަންނާނު ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެކެވެ. އެ ޖުމުލައިގެ މާނަ ރަހީމު ދެނެގަތެވެ. ދައްކަން އުޅޭ ވާހަކަ އެ ބައްޕައަށް އެނގިއްޖެކަން ވެސް ރަހީމަށް އިހުސާސް ކުރެވުނެވެ.
" އިއްޔެ ބައްޕަ ބުނީމެއްނު ބައްޕައަކީ އެހެން މީހުންނާމެދު ވިސްނާ މީހެއް ނޫނޭ. ކީއްވެތަ އެ ގޮތަށް ގަބޫލުކުރަނީ؟" ޒުބޭދާގެ އެ ސުވާލު އިވުމާއެކު މަންނާނަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ދެ ކުދިން ދައްކަން އުޅެނީ ކޮން ވާހަކައެއްކަމާއި ދެ ކުދިން ނިޔަތް މަންނާނުގެ ދުވަސްވީ ހިތް ދެނެގަތެވެ.
" ތިއީ ވަރަށް ބޮޑު ސުވާލެއް. ތި ސުވާލު ދަރިފުޅު ކުރާނެކަން ވެސް ބައްޕައަށް އެނގޭ. އަދި ދަރިފުޅުމެން އެ ވާހަކަ ދެއްކިކަންވެސް ބައްޕައަށް އެނގޭ. ނަމަވެސް މި އުޑުދަށުގައި އެކަން އެނގޭ ތިބޭނީ އެންމެ ދެ މީހުން. އެ ދެ މީހުންވެސް މިހާރު މި ދުނިޔެއަކު ނެތް. އެއީ ދަރިފުޅުމެންގެ މަންމައާއި އަދި ބައްޕަގެ ހަގީގަތް އެނގޭ އިތުރު މީހަކު" މަންނާނުގެ ވާހަކަތަކުން ޒުބޭދާ ހައިރާންވިއެވެ. ރަހީމަށް އިނދެވުނީ ބަސް ހުއްޓިފައެވެ. އެ ބައްޕަ ކަންކަން ދެނެގަންނަލެއް އަވަސްކަމުންނެވެ.
" ދަރިފުޅާ! ދަރިފުޅުމެން ބޭނުންނަމަ ހުރިހާ ވާހަކައެއް ބައްޕަ ކިޔާދީފާނަން. ނަމަވެސް މިއީ ސިއްރެއް. މި ސިއްރު ދަރިފުޅުގެ މަންމަވެސް ސިއްރު ކުރި. ބައްޕަ ގަބޫލުކުރަނީ ދަރިފުޅުމެން ވެސް ސިއްރު ކޮށްދޭނެކަމަށް" މަންނާނުގެ ވާހަކައަށް ދެ ކުދިންވެސް ބޯޖަހާލިއެވެ. އެ ވާހަކަތައް އަޑުއެހުމަށް ޒުބޭދާ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ގާތުގައި އެ ބައްޕަގެ އެނދުގައި އިށީނެވެ.
" ދަރިފުޅާ! ބައްޕައަކީ މި ރާއްޖެ މީހެއް ނޫން. ބައްޕައަކީ އިންޑިއާ މީހެއް. މަލިކު މީހެއް. ބައްޕަގެ އާއިލާއަކީ މަލިކު އާއިލާއެއް. ބައްޕަ މި ގައުމަށް އައީ ފިލައިގެން ސިއްރުން. ހއ. ތުރާކުނު މަސްދޯންޏެއް މަހަށް ނުކުމެ އުޅެނިކޮށް ބެހިގެން މަލިކަށް ދެވުނު ފަހަރެއްގައި އެ ދޯނީގެ ކެޔޮޅާ ވާހަކަދައްކައިގެން ބައްޕަ މި ރާއްޖެ އައީ. އެކަން ކުރަން ބައްޕައަށް މަޖުބޫރުވީ. އެއީ ބަޔަކު ގަސްތުގައި ބައްޕަގެ ބޮލުގައި ދޮގު އިލްޒާމެއް އަޅުވައި އެކަމުން ސަލާމަތް ނުވާނެކަން ބައްޕައަށް ޔަގީންވުމުން. އެ އިލްޒާމު ބައްޕަގެ ބޮލުގައި އެޅުވީ މަލިކު ބޮޑު ކަތީބު އާއިލާއިން. ހުރިހާ ވެސް މައްސަލައަކީ އެގޯތި ކުއްޖަކު ބައްޕައާ ހެދި އުޅުން. އެކަން ކައިވެންޏަށް ބަދަލުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވުމުން އެ މީހުން ބޭނުންވީ ބައްޕަ އުމުރުދުވަހަށް ޖަލަށް ލެވޭނެ ކަހަލަ މަޅިއަކަށް ފައްތަން. އެ ދަންތުރައިގައި ބައްޕަ ޖެއްސި. ބައްޕަގެ މައިންބަފައިން ބައްޕަ ކުޑައިރު ނިޔާވެފައިވަތީ ބައްޕަ ހުރިހާ ކަމެއްވެސް ކުރަމުން ދިޔައީ އަމިއްލައަށް. އުމުރުން 10 އަހަރުއްސުރެ އަމިއްލަ މަސައްކަތުން ދިޔައީ ފައިސާ ހޯދަމުން. ބައްޕައަކީ މަސައްކަތްތެރި މީހަކަށް ވާތީ ބައްޕަގެ އަތުގައި ފައިސާ ހުރި. އެ ފައިސާގެ އެހީގައި ބައްޕަ ވިސްނީ އެހެން ގައުމަކަށް ބަދަލުވާން. އެގޮތުން ބައްޕައަށް ވިސްނުނު އެއް ޚިޔާލަކީ ރާއްޖެ އައުން. އެ ކަމުގައި ބައްޕަގެ ނަސީބު ވަރަށް ރަނގަޅު. ބައްޕައަށް އެ ފުރުޞަތު ފަހިވާ ގޮތްވި. އެކަމުގައި އެހީތެރިވީ ރާއްޖެއިން ބެހިގެން އައި ދޯނީގެ ކެޔޮޅު. އޭނާ ބޭނުންވާ ވަރަކަށް ފައިސާ ދީގެން ބައްޕަ ބޭނުންވާ ކަންކަން އޭނާ ލައްވާ ބައްޕަ ކުރުވީން. ބައްޕަގެ ޝަރުތަކީ ބައްޕައަކީ ކާކުކަން އެއްވެސް މީހަކަށް ނޭނގުން. ބައްޕަ ގަބޫލުކުރަނީ އޭނާ އެކަން ސިއްރުކުރިކަމަށް" މަންނާނުގެ ދުލުން އޭނާގެ މާޒީ ކިޔައިދެމުން ދިޔައިރު އޭނާގެ ދެ ކުދިން ތިބީ ބަސްހުއްޓިފައެވެ. ބައްޕަގެ ދުލުން އެ ދައްކާ ވާހަކަތަކުގެ އިތުރު ތަފުސީލު ބޭނުންވެފައެވެ.
" ބައްޕަ ރާއްޖެ މީހަކަށް ހަދައިދިނީ ބައްޕައަށް އެހީތެރިވި މީހާ. އެ ދުވަސްވަރަކީ އައިޑީކާޑު ހެއްދުމަށް އަތޮޅުތަކަށް ސަރުކާރުން މީހުން ފޮނުވި ދުވަސްވަރު. އެ ދުވަސްވަރު ބައްޕަގެ ނަމުގައި ކާޑެއް ހެއްދުވީ ބައްޕައަށް އެހީތެރިވީ މީހާ ފައިސާތަކެއް އެތަނުން މީހަކަށް ދީގެން. އެ މީހާގެ އެހީގައި ބައްޕަ ދެން ބަދަލުވީ މި ރަށަށް. އެއީ ތުރާކުނު މީހުންނަށް ބައްޕައަކީ ކާކުކަން އެނގިދާނެތީ. އަދި ބައްޕައަށް އެހީތެރިވީ މީހާއަށް އުނދަގޫތަކެއް ދިމާވެދާނެތީ. މި ރަށު މީހުންނަށް ބައްޕަ އެނގިފައި އޮންނަނީ ތުރާކުނު މީހެއްގެ ގޮތުގައި. މި ރަށު މީހުން ބައްޕަ ބަލައިގަތީ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ގޮތުގައި. ވަޑާންކުރުމާއި ރޭނުމުގެ މަސައްކަތް ދަންނާތީވެ ވަރަށް ގިނަ މީހުން ބައްޕަގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުނު. އެ މަސައްކަތްތައްވީ ބައްޕައަށް ހިންދެމިލުމަށް ލިބުނު ރަނުގެ ފުރުޞަތަކަށް. ދަރިފުޅުމެންގެ މަންމައަށް ބައްޕަ ފެނުނީ މި މަސައްކަތްތަކުގައި އުޅެނިކޮށް. ބައްޕަ މަންމައާ ކައިވެނި ކުރެވުނީ ބައްޕަގެ އާއިލާ އެއްވެސް މީހަކު ނެތި. ބައްޕަގެ އެޑްރެހަކަށް އޮތީ ހއ. ތުރާކުނުގެ އެޑްރެހަކަށް ވާތީ އެ ގެއަށް ޚަބަރު ދިނުމަށް ވެސް އޮފީހުން މަސައްކަތް ކުރި. ނަމަވެސް އެކަން ކާމިޔާބެއް ނުވި. އެންމެ ފަހުން ކައިވެނި އަވަސްކުރަން ބޭނުންވާތީ ބައްޕައާއި މަންމަ ކައިވެނި ކުރެވުނު. ބައްޕަ މި ގޭގައި ރަޖިސްޓްރީކޮށް ދިވެއްސެއްގެ ގޮތުގައި އުޅުމުގެ ހިތްހަމަ ޖެހުން ލިބުނު" ދައްކަމުން ދިޔަ ވާހަކަތަކުގެ ހަގީގަތް ހާމަކޮށްދެމުން ދިޔަ ވަރަކަށް މަންނާނުގެ ދުވަސްވީ މޫނު މިލާ މޯޅިވަމުން ދިޔައެވެ. އެ ހިތުގައި ޖަހަމުން ދިޔަ ވިންދު އަވަސްވަމުން ދިޔައެވެ. ދެ ކުދިންގެ އިހުސާސްތައް ބަންޑުންވަމުން ދިޔައެވެ.
" ދެން މަންމައަށް އެކަން އެނގުނީ ކޮން އިރަކު؟" ހައިރާނުގެ ރާގުގައި ރަހީމަށް އަހާލެވުނެވެ.
" ބައްޕައަކީ ދިވެއްސެއް ނޫންކަން މަންމަގާތުގައި ބުނީ ދަރިފުޅު ލިބުނު ފަހުން. ބައްޕަ އެ ވާހަކަ ބުނުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ މަންމަ އެކަން ގަބޫލެއް ނުކުރި. ނަމަވެސް ފަހުން ބައްޕަގެ ވާހަކަތައް މަންމަ ގަބޫލުކުރީ ބައްޕައަށް ކުރާ އިތުބާރުން. ބައްޕައަށް ދެރަ ގޮތެއް ވެދާނެތީ މަންމަ ބޭނުންވީ އެކަން ސިއްރުކުރަން. އެ ވާހަކަ ތި ދެ ކުދިންގެ ގާތުގައި ވެސް ނުބުނަން. ނަމަވެސް މިއަދަކީ އިއްޔެއެއް ނޫން. ބައްޕަ ގުނަމުން މިދަނީ ބައްޕަގެ ހަޔާތުގެ އެންމެ ފަހު ދުވަސްތައް. ބައްޕަ ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ބައްޕައަކީ ކުށްވެރިއެއް. ބައްޕަގެ ކުށަކީ ސިއްރުން މި ގައުމަށް އައުން. މި ގައުމުގެ ރައްޔިތަކަށްވުން. މި ގައުމުގައި ބައްޕަ މި އުޅުނީ އުފަލުން. ހިތްހަމަ ޖެހިގެން. ބައްޕަ ހިތާމަކުރާ އޮތީ އެންމެ ކަމެއް. އެއީ ބައްޕަގެ ތިމާގެ މީހުންނަށް ބައްޕަ ވީތަން ނޭނގޭނެތީ. ބައްޕައަށް ވީގޮތް ވެސް ނޭނގޭނެތީ. އެ މީހުން މަތިން ބައްޕަ ވަރަށް ހަނދާންވޭ. އެ ހަނދާންތަކުން ބައްޕައަށް ރޮވުނު ކިތަންމެ ދުވަހެއް ދިޔަ. ނަމަވެސް ބައްޕަ ބޭނުންވީ މަންމަ. ބައްޕަގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ހަމަޖެހި އުފާވެރިކަން ލިބުނީ ދަރިފުޅުމެންގެ މަންމަގެ ހެޔޮކަމާއި އޯގާތެރިކަމުން. އެ މަންމަ ނެތުމުން ބައްޕައަށް އަސަރު މި ކުރަނީ އެ މަންމަގެ ތެދުވެރި ލޯބީގެ ސަބަބުން. އެ ލޯބިން ބައްޕަ މަޙުރޫމު ވުމުގެ ސަބަބުން. ދަރިފުޅާ! ބައްޕައަށް މަޢާފުކުރޭ. ބައްޕައަށް މަޢާފުކުރޭ!" މަންނާނުގެ ލޮލުން ހިލިގަތް ކަރުނަތައް އެ ދެ ލޮލުން ނީރި ދެ ކަންފަތާ ދިމާއަށް ފައިބައިގެން ދިޔައެވެ. ރަހީމުގެ ދެ އަތްތިލައިގެ އިނގިލިތަކުގެ ހުދު ހަންގަނޑު ނޭފަތުގައި ޖައްސާލައި މަތިން ތިރިއަށް ދަމާލިއެވެ. ޒުބޭދާ އިނީ ފާޑަކަށް ގަބުވެފައެވެ.
" ދަރިފުޅުމެން ތި ތިބީ ހިތްހަމަ ނުޖެހިފައިތަ؟ ބައްޕައާމެދު ނުރުހިފައިތަ؟" މަންމަގެ ތުރުތުރު އަޅައި އަތުން ޒުބޭދާގެ އަތްތިލައިގެ މަތީ އަތް ބާއްވަލަމުން ސުވާލުކުރިއެވެ. އެ ސުވާލާއެކު ޒުބޭދާއަށް ބަލައިލެވުނީ ކުރިމަތީ އިން ރަހީމުގެ މޫނަށެވެ. އެ މޫނުގައި ވަނީ ހިތާމައިގެ އަސަރެވެ. ހައިރާންކަމުގެ ކުލަތަކެވެ.
" އަހަރެން ބައްޕައަށް ކުރަން ޖެހޭ މަޢާފެއް ނޯންނާނެ. ބައްޕައަކީ ކުށްވެރިއެއް ނޫން. ކުށްވެރިއެއް ނޫން. ބައްޕައަކީ ކެތްތެރިއެއް. ބައްޕާ" ޒުބޭދާއަށް އޭނާގެ ބައްޕަގައި ބައްދައިގަނެވުނެވެ. އޭނާ ބަޑިފަޅައިގެން ދިޔައެވެ. ގިސްލާ ރޯން ފެށިއެވެ.
" ބައްޕާ. ބައްޕައަކީ ކުށްވެރިއެއް ނޫން. ބައްޕަ ތިވީ މަތިވެރި ގުރުބާނީއެއް. މަންމައާއި ބައްޕަގެ ތިޔަ ލޯތްބަކީ ހަމަ ނަމޫނާއެއް. ތިޔަ ކެތްތެރިކަމަކީ ލާމަސީލު މިސާލެއް" ފެންކަޅިވެފައިވާ ރަހީމަށް ބުނެވުނެވެ. އެ ޖުމުލަތަކާއެކު މަންނާނަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ހިތްހަމަ ޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލެވުނެވެ.
" ބައްޕަ ވަރަށް އުފާވެއްޖެ. ވަރަށް ހިތްހަމަ ޖެހިއްޖެ. ބައްޕަގެ ދަރިން ބައްޕަދެކެ ތިޔަވާ ލޯތްބަކީ މިއަދު ބައްޕައަށް ލިބޭ އެންމެ ބޮޑު ހިތްހަމަ ޖެހުން. މި ވާހަކަތައް ތި ދެ ކުދިންނަށް ކިޔައިދެވުމަކީ އަދި މާ ބޮޑު ހިތްހަމަ ޖެހުމެއް. މިވަގުތު ބައްޕަ މި ރޮނީ އުފަލުން" މަންނާނު ހާމަކުރީ އޭނާ އުފާވެފައި ހުރިވަރެވެ.
" ބައްޕަގެ ތި ވާހަކަތައް އަހަރެމެން ސިއްރު ކުރާނަން. ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވާނަން" ރަހީމު ދިނީ އޭނާގެ ބައްޕައަށް ޔަގީންކަމެކެވެ.
" އަހަރެން ބޭނުން ބައްޕައާއެކު ބައްޕަގެ އަމިއްލަ ވަޒަނަށް ދާން. ބައްޕަގެ އާއިލާގެ މީހުންނާ ވެސް ބައްދަލުކުރަން" ޒުބޭދާ ބޭނުންވީ ބައްޕަ ހިތްހަމަ ޖައްސައިދޭށެވެ.
" ނޫން ދަރިފުޅާ! މިއަދު ބައްޕައަކީ ދިވެއްސެއް. ބައްޕަގެ ވަޒަނަކީ މިއީ. ބައްޕަ އެންމެ އުޅޭ ހިތްވާ ފަސްގަނޑަކީވެސް މިއީ. ބައްޕަގެ އާއިލާއަކީވެސް މިއީ. ތިޔައީ ބައްޕަގެ ދެ ކުދިން. އެ ހުރީ މަންމަގެ ފޮޓޯ. އެއީ ނުލާހިކު ލޯބި މަންމައެއް. މި އާއިލާ ދޫކޮށް ދާކަށް ބައްޕައަކަށް ނުޖެހޭނެ. މިއަށްވުރެ ބޮޑު އުފަލެއް ބައްޕައަކަށް ނުލިބޭނެ" ދިމާ ކުރިމަތީ ފާރުގައި ހަރުކޮށްފައިވާ ފޮޓޯލޯގަނޑަށް އިޝާރާތް ކުރަމުން މަންނާނު ބުންޏެވެ.
"ބައްޕަގެ މާޒީ އެ ވަނީ ވަޅުލާފައި. އިތުރަށް އެ ހަނދާންތަކަށް ވަންނާކަށް ބައްޕަ ބޭނުމެއް ނޫން. ބައްޕަ ބޭނުންވަނީ މި ތަންމަތީގައި މި ގޭގައި މި ފަސްގަނޑުގައި ނިމިގެންދާން. އިރާދަކުރެއްވީތީ ބައްޕަގެ ހަޔާތް ނިމިގެން މިދަނީ އުފަލުން. ފިސާރި ހިތްހަމަ ޖެހުމާއެކު. ބައްޕަގެ އާއިލާ މީހުންނަށް ބައްޕަގެ ހިތުގައި އޮތް ހެޔޮ ދުޢާ ހެއްދެވި ފަރާތް ދެނެވޮޑިގެންވާނެ. ބައްޕަގެ ހިތުން ކުރެވުނު ދުޢާތައް އެފަރާތް ދެނެވޮޑިގެންވާނެ. ބައްޕަގެ ހަމައެކަނި އެދުމަކީ ބައްޕަގެ މި ސިއްރު ސިއްރު ކޮށްދިނުން" މަންނާނު ބުނަމުން ދިޔަ ޖުމުލައާއެކު ދެކުދިންނަށް ހިނިތުންވެލިއެވެ. އެއަށްފަހު ވަޅު ވަދެފައިވާ ދެ ލޯ މަރާލިއެވެ. އޭނާ ބޭނުންވާ ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށް ނިންމާލުމަށްފަހު ދެން އިތުރަށް ހުޅުވަން ބޭނުން ނުވެޔޭ ބުނާ ފަދައިންނެވެ.
މި ފަނާވަނިވި ދުނިޔެއިން މަންނާނު ވަކިވިއެވެ. ތަފާތު އިހުސާސަކާއެކު ދިރިއުޅުމުގެ ދަތުރު ނިންމާލުމަށް ފަހުއެވެ. އިތުރު ބަޔަކަށް ނޭނގޭ ބޮޑު ސިއްރެއް އޭނާގެ ދެ ކުދިންނަށް ކިޔައި ދިނުމަށްފަހުއެވެ. އެ ދެ ކުދިން ވެސް އެ ސިއްރު ސިއްރެއްގެ ގޮތުގައި ބާއްވާނެކަމަށް ވީ ވަޢުދާއެކުއެވެ.
